Woordje van ….

Woordje van Pascal

Operatie Switchback 1944 en Kerst 2019

Wat hebben beide bijzondere gebeurtenissen met elkaar? De Engelse term Switchback zal je wellicht de jongste weken menigmaal hebben gehoord in de media. Voor onze jonge generatie leg ik in een paar woorden de Operatie Switchback uit. Dit jaar en volgend jaar wordt op verscheidene momenten herdacht dat ons land 75 jaar geleden werd bevrijd. De herdenking in onze regio richt zich in het bijzonder op de Slag om de Schelde in september-oktober 1944.

Binnen de Slag om de Schelde was de bevrijding van West-Zeeuws-Vlaanderen een van de zwaarste onderdelen, zo niet dé zwaarste. De reden was de strategische ligging aan de Scheldemonding. Wie West-Zeeuws-Vlaanderen in bezit had, beheerste de monding van de Schelde en de toegang naar een van de voornaamste diepzeehavens aan de West-Europese kust, Antwerpen. De campagne om dit gebied te bevrijden werd door het geallieerde opperbevel toebedeeld aan de Canadezen en kreeg de naam Operatie Switchback.

De bevrijding van West-Zeeuws-Vlaanderen verliep uiterst moeizaam. Men had gedacht dat de zuivering rond de Westerschelde binnen vier dagen zou zijn voltooid, maar dat pakte anders uit: 4 dagen zijn er 40 geworden. Na zeer hevige gevechten door de zware Duitse tegenstand, en door de slechte weersomstandigheden was de regio pas op 1 november 1944 volledig bevrijd. De prijs was hoog. Er vielen veel slachtoffers zowel bij de burgerbevolking als bij de militairen. De materiële schade was niet te overzien. Elk dorp liep grote schade op. Zeeuws-Vlaanderen bleef achter met veel leed en verdriet.

Wat heeft dit aangrijpend gebeuren in onze regio uit de Tweede Wereldoorlog met Kerst te maken? Toen de Canadezen via het kleine grensdorpje Eede op 6 oktober de aanval inzetten op de Duitse bezetter waren de verwachtingen hooggespannen. De droom van ‘bevrijding’ kwam een stapje dichterbij. De vrijheid en de vrede waar iedereen zo naar verlangde kwamen iets meer in zicht. Opnieuw kunnen leven, opnieuw zonder gevaar mogen gaan en staan waar je wilt, opnieuw vrijelijk kunnen spreken, opnieuw ruimte vinden om te werken en te spelen. Opnieuw in harmonie en rust samen leven. Opnieuw dromen van vrede.

Maar zoals gezegd, dit kwam er niet in één dag, niet in 4, het heeft 40 dagen geduurd voor de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen een feit was. Het heeft de Canadese soldaten en de Zeeuwse bevolking veel opoffering gekost. Doorgaan, ook als het zwaar tegenzit, volhouden ook als dat veel slachtoffers eist, niet opgeven, tot het doel is bereikt: bevrijding en vrede.

Mag ik wat er is gebeurd tijdens Operatie Switchback, gebruiken als metafoor om duidelijk te maken wat de vrede van Jezus Christus betekent? Ook die is er niet een, twee, drie gekomen. Met Kerst vieren we de vrede. Jezus is geboren, de Vredevorst is gekomen: ‘vrede op aarde voor alle mensen die hij liefheeft’. Eindelijk is er doorbraak en overwinning op de duistere machten.

Maar ook dat is niet in één pennentrek gebeurd. Jezus ligt nog maar net in de luiers en moet met zijn ouders al de vlucht nemen voor een nietsontziende vorst Herodes. Zijn leven is bezaaid met tegenstand en aanvallen op zijn persoon. Hij wordt verraden en door vrienden in de steek gelaten. Hij offert zich op in het belang van anderen. Hij eindigt aan een kruis. Onze bevrijding is niet zomaar gekomen in een stille nacht… Hij heeft onze vrede duur betaald. Jezus heeft zijn leven lang gestreden… tot het bittere eind, zodat wij in vrede kunnen leven. Zijn volharding heeft ons bevrijd van de destructieve macht van de zonde. Hij heeft ons vrijgemaakt opdat wij de juiste keuzes kunnen maken: Geen boosheid maar liefde. Geen ruzie maar vrede…

Van de Canadese soldaten leren we, en in Jezus’ leven zien we, dat vrede bereiken een moeizame strijd is… Vrede krijg je niet zomaar. Het komt niet vanzelf. Het betekent volhouden en volharden.

We zingen met Kerst over ‘vrede op aarde’. Dat is nogal wat! Shalom betekent dat we zorgen dat mensen het goed hebben met elkaar. Om dat te illustreren wil ik afsluiten met de wijze woorden van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Mabel.

Haar jaarthematekst die ze schreef naar aanleiding van 75 jaar bevrijding, eindigt ze als volgt: ‘Waar ik het meest van overtuigd ben, is dat vrijheid en vrede niet gebouwd zijn op grote mooie woorden, maar tot stand komen door kleine concrete daden. Daden in ons eigen huis, onze eigen levens. Daden om conflicten -groot of klein- te voorkomen. Daden om onrecht, ongelijkheid en onderdrukking uit te bannen. Daden om je medemens te laten weten dat hij of zij telt – net als jijzelf’.

Daar komt shalom tot stand, daar woont God. Daartoe is Jezus gekomen: ‘Zalig de vredestichter, zij zijn Gods kinderen. In die zin wens ik u uit de grond van mijn hart een gezegende Kerst, vrede en alle goeds!

Pascal, uw voorganger

* de tekst over Operatie Switchback is ontleend aan het programmaboekje ‘Switchback, 75 jaar bevrijding West-Zeeuws-Vlaanderen’

 
 
DutchEnglishFrenchGerman